Kompetencje przyszłości.

Rola coachingu w ich rozwijaniu.

ARB Pracownia INSIGHT Agnieszka Reich-Burzyńska

Współczesny świat przechodzi przez rewolucję technologiczną. Widzimy również jak duży wpływ na nasze codzienne życie ma geopolityka i w jaki sposób oddziaływuje na ekonomiczny i społeczny aspekt życia. Zmiany zachodzą w bezprecedensowej skali  i tempie.

Sztuczna inteligencja, automatyzacja, globalizacja i zmiany demograficzne radykalnie przekształcają rynek pracy i sposób, w jaki funkcjonujemy jako społeczeństwo. W tym kontekście tradycyjne podejście do edukacji  i rozwoju zawodowego staje się niewystarczające. Potrzebujemy nowego spojrzenia na kompetencje,       które będą kluczowe dla sukcesu w nadchodzącej dekadzie i dalej.

Kompetencje przyszłości to nie tylko wiedza techniczna czy umiejętności zawodowe - to przede wszystkim zdolności adaptacyjne, które pozwolą ludziom prosperować w nieprzewidywalnym środowisku.

Coaching, jako narzędzie rozwoju osobistego  i zawodowego, odgrywa w tym procesie kluczową rolę, oferując techniki i podejście niezbędne do wspierania nas w nabywaniu nowych kompetencji.

Transformacja świata pracy - kontekst zmian.

Aby zrozumieć, jakie kompetencje będą kluczowe w przyszłości, musimy najpierw przeanalizować siły napędowe zmian w naszym świecie. Czwarta rewolucja przemysłowa, charakteryzująca się fuzją technologii cyfrowych, fizycznych i biologicznych, fundamentalnie zmienia charakter pracy. Według raportu World Economic Forum "Future of Jobs Report 2023" około 44% umiejętności pracowników będzie wymagało zmian w ciągu najbliższych 5 lat. Ponadto, do 2030 roku 85 milionów miejsc pracy może zostać zastąpionych przez automatyzację, ale jednocześnie powstanie 97 milionów nowych ról wymagających odmiennych umiejętności.

Sztuczna inteligencja i roboty przejmują coraz więcej zadań rutynowych, ale także tych wymagających analizy dużych zbiorów danych czy nawet kreatywności w określonych domenach. To oznacza, że wartość ludzka     w miejscu pracy coraz bardziej koncentruje się wokół kompetencji, których maszyny nie mogą łatwo replikować: myślenia krytycznego, inteligencji emocjonalnej, kreatywności, zdolności do współpracy    i adaptacji.

Równocześnie obserwujemy przyspieszenie tempa zmian w samych cyklach życia produktów i usług.

Te skracają się diametralnie. Modele biznesowe ewoluują w tempie, które jeszcze dekadę temu wydawałoby się niemożliwe. W takim środowisku umiejętność szybkiego uczenia się i przystosowywania                           staje się cenniejsza niż posiadanie konkretnej, specjalistycznej wiedzy, która w świetle dynamiki zachodzących zmian może szybko ulec dewaluacji.

Fundamentalne kompetencje przyszłości.

Elastyczność poznawcza i adaptacyjność.

Elastyczność poznawcza to zdolność do przełączania się między różnymi koncepcjami myślowymi, jednoczesnego myślenia o wielu koncepcjach oraz adaptowania myślenia do nowych sytuacji. 

W świecie ciągłych zmian ta kompetencja staje się fundamentalna. Obejmuje ona umiejętność szybkiego przyswajania nowych informacji, rezygnowania z przestarzałych metod myślenia i otwartość na alternatywne perspektywy.

Adaptacyjność wykracza poza elastyczność poznawczą, obejmując również zdolność do funkcjonowania           w niepewności i dwuznaczności. Ludzie adaptatywni nie tylko radzą sobie ze zmianą - oni ją przewidują, planują i wykorzystują jako okazję do rozwoju. 

To kompetencja szczególnie ważna w kontekście nieustannych transformacji technologicznych                         i organizacyjnych.

Myślenie systemowe i rozwiązywanie złożonych problemów.

Współczesne wyzwania rzadko mają proste, jednowymiarowe rozwiązania. Zmiany klimatyczne, cyberbezpieczeństwo, zarządzanie różnorodnością czy transformacja cyfrowa organizacji wymagają umiejętności postrzegania całego systemu, zrozumienia wzajemnych zależności i przewidywania konsekwencji podejmowanych działań.

Myślenie systemowe pozwala na identyfikację kluczowych punktów wpływu w złożonych systemach, gdzie małe zmiany mogą generować duże efekty. Ta kompetencja staje się niezbędna dla liderów, ale także dla każdego, kto chce skutecznie funkcjonować w świecie nowego otoczenia biznesu.

Inteligencja emocjonalna i społeczna.

W miarę jak technologia przejmuje zadania analityczne, ludzka zdolność do rozumienia emocji, budowania relacji i efektywnej komunikacji staje się jeszcze bardziej wartościowa. Inteligencja emocjonalna obejmuje samoświadomość, samoregulację, motywację, empatię i umiejętności społeczne.

W przyszłości coraz więcej prac będzie wykonywanych w zróżnicowanych, międzykulturowych zespołach, często w trybie zdalnym lub hybrydowym. Umiejętność nawigowania w takich środowiskach, budowania zaufania na odległość i zarządzania konfliktami stanie się kluczowa dla produktywności i innowacyjności zespołów.

Kreatywność i innowacyjność.

Kreatywność w kontekście kompetencji przyszłości nie ogranicza się do dziedzin artystycznych.       

Dotąd tak właśnie o niej myśleliśmy - jako o domenie w świecie artystów. Dziś, kreatywność definiuje się jako zdolność do generowania nowatorskich rozwiązań, łączenia pozornie niepowiązanych koncepcji i myślenia poza utartymi schematami. 

W erze, gdy standardowe problemy mogą być rozwiązywane przez algorytmy, ludzka kreatywność staje się kluczowym źródłem przewagi konkurencyjnej.

Innowacyjność idzie krok dalej - to nie tylko generowanie pomysłów, ale ich skuteczna implementacja. Obejmuje to zrozumienie rynku, umiejętność prototypowania, testowania i ciągłego doskonalenia rozwiązań.

Cyfrowa biegłość i technologiczna adaptabilność.

Cyfrowa biegłość to coś więcej niż umiejętność obsługi komputera czy smartfona. 

To zrozumienie zasad działania technologii cyfrowych, zdolność do krytycznej oceny informacji w środowisku online, umiejętność wykorzystania narzędzi cyfrowych do rozwiązywania problemów oraz świadomość implikacji etycznych i społecznych nowych technologii.

Równie ważna jest technologiczna adaptabilność - gotowość do uczenia się obsługi nowych narzędzi              i platform, które będą się pojawiać w przyszłości. To nie oznacza, że każdy musi stać się programistą,          ale że każdy powinien mieć podstawowe zrozumienie tego, jak technologia może wspierać jego pracę i życie.

Uczenie się przez całe życie.

Koncepcja "skończonej" edukacji staje się przestarzała. Przyszłość należy do osób, które chcą i potrafią aktualizować swoją wiedzę oraz umiejętności. 

Koncept uczenia się przez całe życie obejmuje nie tylko formalną edukację, ale także samodzielne eksperymenty, uczenie się od innych, refleksję nad doświadczeniami i aktywne poszukiwanie nowych wyzwań.

Kluczowym elementem tej kompetencji jest umiejętność uczenia się „jak się uczyć" - rozumienie własnych stylów poznawczych, identyfikacja najefektywniejszych strategii przyswajania wiedzy i zdolność                    do autorefleksji nad procesem rozwoju.

Przywództwo w różnorodności.

Przyszłe miejsca pracy będą charakteryzować się jeszcze większą różnorodnością - kulturową, pokoleniową, językową i światopoglądową. Umiejętność przewodzenia takim zespołom, wykorzystania różnorodności     jako źródła siły i tworzenia inkluzywnych środowisk pracy stanie się kluczowa nie tylko dla menedżerów,       ale dla każdego, kto pracuje w zespole.

To obejmuje świadomość własnych uprzedzeń, umiejętność komunikacji międzykulturowej, zdolność            do mediacji w konfliktach wynikających z różnic oraz talent do identyfikowania różnych perspektyw            oraz przekształcania ich w spójną wizję.

Rola coachingu w rozwoju kompetencji przyszłości.

Coaching, jako narzędzie rozwoju tak osobistego, jak i zawodowego, oferuje świeże podejście do pracy własnej, która wesprze nabywanie kompetencji przyszłości. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod edukacyjnych, które często koncentrują się na przekazywaniu gotowej wiedzy, coaching stawia na rozwój własnego potencjału klienta, jego zdolność do samodzielnego myślenia i znajdowania rozwiązań. Towarzyszy                   z procesie zmian, które niezbędne będą każdemu kto chce się dostosować do nowych warunków na runku pracy.

Pierwszym krokiem w rozwoju kompetencji przyszłości jest zwiększenie samoświadomości. Coach pomaga klientowi zidentyfikować jego mocne strony, obszary do rozwoju, wartości i motywacje.

Ten proces jest szczególnie ważny w kontekście inteligencji emocjonalnej i zdolności adaptacyjnej.

Poprzez techniki takie jak feedback 360 stopni, profile behawioralne czy refleksyjne pytania, coach wspiera klienta w głębszym zrozumieniu siebie. 

Ta świadomość staje się fundamentem dla wszystkich innych rozwojowych działań.

Rozwijanie myślenia krytycznego i systemowego.

Coaching wykorzystuje potężne narzędzie w postaci pytań otwartych, które stymulują myślenie krytyczne. Coach nie podaje gotowych odpowiedzi, ale prowadzi klienta przez proces analizy, kwestionowania założeń    i rozważania alternatywnych perspektyw.

Wykorzystuje znane już techniki, choćby takie, jak „5xWHY", analizę przyczyn głównych czy mapowanie systemów myślenia i działania. Wskazując przy tym przyczynowo - skutkowość zachowań pomagają rozwijać samoświadomość, a przede wszystkim zdolność do myślenia systemowego. 

Klient uczy się postrzegać sytuacje w szerszym kontekście, identyfikować wzajemne zależności                       i przewidywać konsekwencje różnych działań.

Wspieranie procesu uczenia się przez całe życie.

Coaching jest z natury procesem uczenia się. Coach pomaga klientowi rozwinąć metakompetencje                  - umiejętność refleksji nad własnym procesem uczenia się, identyfikacji najefektywniejszych strategii rozwoju  i utrzymania motywacji do ciągłego doskonalenia.

Poprzez techniki takie, jak prowadzenie dziennika uczenia się, regularne sesje refleksyjne                             czy eksperymentowanie z nowymi podejściami, coaching kultywuje mentalność growth mindset - przekonanie, że zdolności można rozwijać przez wysiłek i praktykę.

Budowanie odporności i adaptabilności.

W nieprzewidywalnym świecie przyszłości odporność staje się kluczową kompetencją. Coaching pomaga klientom rozwinąć zdolność do radzenia sobie ze stresem, niepewnością i niepowodzeniami. Poprzez techniki takie, jak przekonstruowywanie, budowanie portfolio scenariuszy, czy identyfikacja sytuacji, w których może pojawić się niepewność, coach wspiera klienta w przygotowaniu się na różne możliwe przyszłości.

Równie ważne jest budowanie elastyczności poznawczej - zdolności do przełączania się między różnymi sposobami myślenia w zależności od sytuacji. Z pomocą mogą tu przyjść techniki takie, jak „adwokat diabła”, burza mózgów, alternatywnych scenariuszy, czy eksplorowanie różnych ról perspektyw.

Rozwijanie inteligencji emocjonalnej.

Coaching z natury koncentruje się na rozwoju inteligencji emocjonalnej - dostrzeganiu emocji własnych            i innych. Poprzez eksplorację emocji, ich źródeł i wpływu na zachowanie, pomagamy rozwijać samoświadomość emocjonalną i umiejętność samoregulacji.

Techniki takie jak mindfulness, identyfikacja emocji czy eksploracja wartości pomagają klientowi lepiej zrozumieć siebie i innych. I tu również z pomocą przychodzą techniki poznawania emocji, bodźców,          które je wywołują, zachowań do których prowadzą nas emocje. To z kolei prowadzi do eksplorowania perspektyw i rozwijania zdolności do rozumienia innych ludzi.

Stymulowanie kreatywności i innowacyjności.

Coaching oferuje przestrzeń bezpieczną dla eksperymentowania z nowymi pomysłami i podejściami.

Poprzez techniki takie, jak burza mózgów, sesje design thinking, czy kreatywnych wizualizacji wspiera klienta w rozwijaniu zdolności twórczych.

Ważnym aspektem jest również praca nad przekonaniami ograniczającymi, które mogą hamować kreatywność. Coach pomaga klientowi zidentyfikować i zakwestionować założenia, które mogą blokować innowacyjne myślenie.

Rekomendacje dla praktyki.

Na podstawie analizy kompetencji przyszłości i roli coachingu można sformułować kilka kluczowych rekomendacji.

Organizacje powinny integrować coaching ze strategią rozwoju talentów oraz inwestować w rozwój wewnętrznych coachów z dostępnością na co dzień. Ważne jest zrozumienie potrzeby tworzenia kultury organizacji wspierającej eksperymentowanie i uczenia się na błędach. Istotne będzie również, regularne aktualizowanie profili kompetencyjnych ról        przy uwzględnieniu trendów przyszłości.

Każdy z nas, zaś, powinien proaktywnie podejść do rozwoju własnych kompetencji - kompetencji przyszłości, a wspomoże nas w tym regularna samoocena i autorefleksja.

Poszukanie osób wspierających rozwój jak coach, czy mentor w sprecyzowanych kierunkach oraz chęć eksperymentowania z nowymi sposobami uczenia się i pracy pomoże w procesie.

Przyszłość pracy będzie wymagała od nas kompetencji, które wykraczają daleko poza tradycyjną wiedzę techniczną i umiejętności zawodowe. Elastyczność poznawcza, myślenie systemowe, inteligencja emocjonalna, kreatywność, cyfrowa biegłość, uczenie się przez całe życie i przywództwo w różnorodności staną się kluczowymi determinantami sukcesu.

Coaching, z jego holistycznym podejściem do rozwoju człowieka, oferuje unikalne możliwości kultywowania tych kompetencji. Poprzez budowanie samoświadomości, stymulowanie myślenia krytycznego, wspieranie procesu uczenia się i rozwijanie odporności, coaching może odegrać kluczową rolę w przygotowaniu nas     na przyszłość.

Jednak aby w pełni wykorzystać ten potencjał, musimy ewoluować nasze podejście do coachingu - skalować go i mierzyć jego skuteczność. 

Organizacje, które zainwestują w coaching jako strategiczne narzędzie rozwoju kompetencji przyszłości,  będą miały znaczącą przewagę konkurencyjną w nadchodzącej dekadzie.

Ostatecznie, przyszłość będzie należała do tych, którzy potrafią łączyć ludzkie cechy - empatię, kreatywność, myślenie krytyczne - z umiejętnością wykorzystania technologii  do rozwiązywania złożonych problemów.

Pozostań w kontakcie

Nie przegap najnowszych aktualizacji, artykułów i zasobów wzmacniających pozycję. Zapisz się do newslettera, aby otrzymywać ekskluzywne treści bezpośrednio do swojej skrzynki odbiorczej.

AGNIESZKA REICH-BURZYŃSKA

PRACOWNIA INSIGHT

/

ARB

Znajdź mnie na

STRONA STWORZONA W KREATORZE WEBWAVE